Bilgisayar Klavyesindeki Çalışmayan Tuşları Onarma

Bir yazı yazarken harflerden birinin ekranda görünmemesi, tuşa iki üç kez bastıktan sonra ancak tepki alınması ya da tuşun hiç çalışmaması can sıkıcıdır. İyi haber şu: klavye arızalarının büyük bölümü donanımsal bir bozulmadan değil, tuşun altına giren tozdan, hatalı bir ayardan veya sürücü sorunundan kaynaklanır. Yani çoğu durumda servise gitmeden, evde elinizdeki basit araçlarla sorunu çözebilirsiniz. Aşağıda sırayla uygulayabileceğiniz bir yol haritası bulacaksınız; adımları baştan sona takip ederseniz hem sorunun kaynağını bulur hem de gereksiz masraftan kurtulursunuz.

Önce Sorunun Kaynağını Belirleyin

“Klavyede bir tuş yanıt vermiyorum” diye arama yapmadan önce, arızanın donanımdan mı yoksa yazılımdan mı geldiğini anlamak gerekir. Bunu birkaç hızlı testle ayırt edebilirsiniz:

• Çevrimiçi klavye testi: Tarayıcıdan bir klavye test sayfası açın ve tuşa basın. Ekranda tuş yanmıyorsa sinyal bilgisayara hiç ulaşmıyor demektir.
• Farklı programda deneyin: Not Defteri, tarayıcı adres çubuğu ve bir kelime işlemcide aynı tuşu deneyin. Yalnızca tek bir programda çalışmıyorsa sorun o uygulamanın kısayol ayarındadır.
• Ekran klavyesi ile karşılaştırın: Windows’ta ekran klavyesini açın. Ekran klavyesindeki aynı harf düzgün yazılıyorsa yazılım tarafı sağlamdır, sorun fiziksel tuştadır.
• Başka bir bilgisayara bağlayın: Harici klavye kullanıyorsanız, onu başka bir makineye takın. Orada da çalışmıyorsa klavye arızalıdır.

Bu dört test, çözümün hangi başlıkta olduğunu neredeyse kesin biçimde gösterir. Sonrasında doğru adıma odaklanabilirsiniz.

Fiziksel Temizlik: En Sık Karşılaşılan Neden

Tuşların altında biriken kırıntı, saç teli, toz ve kurumuş sıvı, tuşun tam basmasını engeller. Temizliğe başlamadan önce bilgisayarı kapatın, dizüstü ise şarj kablosunu çıkarın. Çıkarılabilir bataryası varsa onu da alın.

1. Cihazı hafifçe eğip yan tarafına yatırın ve sıkıştırılmış hava spreyini kısa aralıklarla tuşun kenarlarına tutun. Spreyi dik değil, 45 derece açıyla kullanın.
2. Hava işe yaramazsa tuş kapağını dikkatlice çıkarın. Plastik bir kart veya tırnak temizleme çubuğunun ucunu tuşun alt kenarına sokup yukarı kaldırın. Metal alet kullanmayın, mekanizmayı kırabilir.
3. Altındaki kauçuk kubbeyi veya makas mekanizmasını yerinden oynatmadan, izopropil alkole hafifçe batırılmış pamuklu çubukla temizleyin. Islak değil, nemli olsun.
4. Birkaç dakika kurumasını bekleyin, ardından tuş kapağını mekanizmanın üzerine hizalayıp bastırın. “Klik” sesi duyduğunuzda oturmuş demektir.

Klavyeye sıvı döküldüyse yaklaşım farklıdır: cihazı hemen kapatın, ters çevirip akmasını sağlayın ve en az yirmi dört saat kurumaya bırakın. Saç kurutma makinesiyle sıcak hava vermek, plastik parçaları deforme edebileceği için önerilmez.

Sürücü ve Windows Ayarlarını Kontrol Edin

Fiziksel taraf temizse sıra yazılıma gelir. Sürücüler bir güncelleme sonrası bozulabilir veya eski sürümde kalabilir.

• Aygıt Yöneticisi: Başlat’a sağ tıklayıp Aygıt Yöneticisi’ni açın, “Klavyeler” bölümünü genişletin. Klavyeye sağ tıklayıp Aygıtı kaldır deyin ve bilgisayarı yeniden başlatın. Windows sürücüyü otomatik olarak yeniden yükler.
• Sürücü güncelleme: Aynı menüden Sürücüyü güncelleştir seçeneğini de deneyebilirsiniz. Dizüstü kullanıyorsanız üreticinin destek sayfasındaki güncel klavye sürücüsü daha isabetli olur.
• Filtre tuşları: Erişim kolaylığı ayarlarındaki “Filtre Tuşları” açıksa, kısa basışlar yok sayılır ve tuş yanıt vermiyormuş gibi görünür. Bu seçeneği kapatın.
• Dil ve düzen: Türkçe Q yerine F düzeni ya da farklı bir dil seçiliyse harfler beklediğiniz yerde çıkmaz. Dil çubuğundan düzeni kontrol edin.
• NumLock ve Fn kilidi: Sağ blok çalışmıyorsa NumLock kapalı olabilir. Bazı dizüstülerde Fn kilidi de tuş davranışını değiştirir.

Sistemin genel yavaşlığı da tuş vuruşlarının geç görünmesine yol açabilir. Böyle bir durumda arka planda çalışan gereksiz programları azaltmak, başlangıçta otomatik açılan uygulamaları kapatmak ve Windows’u hızlandırmaya yönelik temel bakımları yapmak fark yaratır.

Donanım Arızası ve Geçici Çözümler

Temizlik ve sürücü adımları sonuç vermediyse, tuşun altındaki kauçuk kubbe yıpranmış ya da klavye devresinde kopukluk oluşmuş olabilir. Bu noktada seçenekleriniz şunlardır:

Geçici çözüm olarak, çalışmayan tuşun görevini az kullandığınız başka bir tuşa atayabilirsiniz. Bunun için tuş eşleme (key remap